Thực phẩm bẩn là gì? Tác hại của thực phẩm bẩn, nguyên nhân và giải pháp

1. Thực phẩm bẩn là gì?

Thực phẩm bẩn là tên gọi chung chỉ những thực phẩm chứa các chất gây hại cho sức khỏe người dùng. Chúng thường là những chất hóa học và thuốc kháng sinh vượt quá mức an toàn mà Bộ Y tế cho phép trong quá trình nuôi trồng hiện nay.

Ngoài ra, thực phẩm bẩn còn có thể chứa những hợp chất gây hại từ việc xâm nhập và phát triển của vi khuẩn, nấm mốc, thậm chí là vi rút trong quá trình sơ chế, chế biến và bảo quản thực phẩm không đúng cách.

Hệ quả khi con người ăn phải những loại thực phẩm này sẽ có dấu hiệu ngộ độc thực phẩm từ nhẹ cho đến nặng như đau bụng, nôn mửa và tiêu chảy.

Không những thế, chất độc có xu hướng tích tụ dần trong cơ thể theo thời gian và gây ra một số bệnh mãn tính, nhất là bệnh ung thư - là một trong những bệnh nguy hiểm nhất, ảnh hưởng đến tính mạng.

2. Nguyên nhân dẫn đến thực phẩm bẩn

Ngày nay, thực phẩm bẩn xuất hiện rất nhiều trên thị trường, khiến cho người tiêu dùng gặp khó khăn trong vấn đề sử dụng cũng như nhận biết được các loại thực phẩm bẩn so với nhóm thực phẩm sạch, an toàn khác. Dưới đây là một số nguyên nhân dẫn đến thực phẩm bẩn như:

Sơ chế không hợp vệ sinh

Thực phẩm tươi sống còn dính bùn đất và chất hóa học từ thuốc trừ sâu mà chưa được rửa sạch.

Hoặc những thực phẩm đã được chế biến mà không được bảo quản đúng cách như để cho côn trùng và ruồi bu đậu, sinh ra nhiều hợp chất gây hại cho sức khỏe con người nếu như ăn phải.

Lạm dụng thuốc, hóa chất

Trong quá trình trồng trọt, thực phẩm có thể bị tồn dư các loại kháng sinh và hóa chất từ việc lạm dụng thuốc bảo vệ thực vật, hóa chất trong phân bón hoặc trong thức ăn công nghiệp (đối với chăn nuôi) vượt quá tiêu chuẩn của Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn cho phép.

Sử dụng các chất kích thích

Việc thu hoạch sớm và đưa thực phẩm ra ngoài thị trường tiêu thụ, còn là một trong những nguyên nhân dẫn đến thực phẩm bẩn.

Vì người nuôi trồng có thể sử dụng các chất kích thích khiến cho cây trồng phát triển nhanh, mau chín và màu sắc đẹp hơn.

Hoặc việc lạm dụng thức ăn tăng trưởng, thậm chí bơm hóa chất vào thực phẩm để giữ được độ tươi ngon và tăng trọng lượng của vật nuôi vì lợi ích kinh tế.

Sự tràn lan của các hóa chất độc hại

Tình trạng tự do buôn bán và chế ra các hóa chất độc hại trên thị trường còn gặp nhiều khó khăn trong quy trình kiểm soát của cơ quan chức năng.

Do đó, người trồng trọt, chăn nuôi có thể tìm mua dễ dàng những hóa chất này vì lợi nhuận trong kinh doanh như: khiến cho trái cây có màu sắc bắt mắt, thịt cá giữ được độ tươi ngon lâu hơn,...

3. Tác hại của thực phẩm bẩn

Như Viện đã nói sơ qua phía trên, thực phẩm bẩn chứa những chất gây hại cho sức khỏe người dùng. Tùy theo mức độ tiêu thụ và cơ địa mỗi người, các dấu hiệu bị ngộ độc thực phẩm cũng được thể hiện ở mức độ khác nhau.

Chẳng hạn, chúng có thể gây ra các triệu chứng nhẹ như tiêu chảy, đau bụng và buồn nôn, nặng hơn nữa là khó thở, tim đập nhanh bất thường, ngất xỉu và thậm chí tử vong.

Đôi khi, những chất độc này còn có xu hướng tích tụ lâu dần trong cơ thể, gây ra tình trạng vô sinh, dị tật ở thai nhi, khiến trẻ chậm lớn,… các bệnh mãn tính và nhất là ung thư.

Bệnh ung thư rất phổ biến ở Việt Nam, trong đó có nguyên nhân là do thực phẩm bẩn chứa những hợp chất gây hại từ việc dùng thuốc chống ôi thiu (được sử dụng cho các loại thịt), thuốc trừ sâu (diệt cỏ) và thuốc nhuộm màu trong quá trình bảo quản, sơ chế thực phẩm.

4. Làm sao để nhận biết thực phẩm bẩn hiện nay?

Ngày nay, việc nhận biết thực phẩm bẩn càng khó được phát hiện bởi người bán sử dụng nhiều hợp chất hóa học tinh vi hơn trong việc nuôi trồng, bảo quản, sơ chế và chế biến thực phẩm.

Cụ thể, thực phẩm có thể bị dư lượng chất kháng sinh hoặc món ăn sử dụng nguyên liệu có tẩm ướp các hóa chất vượt mức quy định theo khuyến nghị không nên sử dụng trong chế biến thực phẩm của Bộ Y tế.

Do đó, việc làm đầu tiên là bạn cần ưu tiên chọn mua thực phẩm ở những nơi có uy tín, nguồn gốc sản phẩm và thời hạn sử dụng rõ ràng. Đồng thời, nếu có đi ăn ở ngoài, thì bạn cũng nên chọn quán sạch sẽ và đạt tiêu chuẩn Vệ sinh an toàn thực phẩm từ cơ quan chức năng.

Ngoài ra, khi chọn lựa thực phẩm thì bạn hãy cân nhắc một số dấu hiệu bất thường như:

• Thịt có màu đỏ tươi bất thường, không có mùi thịt đặc trưng.
• Kích thước rau củ to hơn so với bình thường kèm theo lớp vỏ và hình dạng quả trông bắt mắt.
• Các thực phẩm khô, bánh mứt để “trần” bên ngoài trời mà không có dấu hiệu ruồi và côn trùng bu đậu (vì thường được tẩm ướp hóa chất khiến chúng trở nên hấp dẫn và tránh được côn trùng xâm nhập, mang lại hiệu quả kinh tế cho người bán).

Cuối cùng, bạn nên có thói quen thường xuyên cập nhật tin tức về những thực phẩm bẩn được cơ quan chức năng phát hiện, để tránh mua phải cũng như có kiến thức nhiều hơn trong việc chọn dùng thực phẩm mỗi ngày để chế biến.

5. Làm sao để không mua phải thực phẩm bẩn?

Nhìn chung, để tránh mua phải thực phẩm bẩn hiện nay, bạn cần chú ý một số vấn đề chính như sau:

• Chọn mua thực phẩm có nguồn gốc, thời hạn sử dụng rõ ràng ở những nơi có địa chỉ uy tín như siêu thị và các cửa hàng thực phẩm được chứng nhận bởi cơ quan chức năng.
• Tham khảo Giấy chứng nhận an toàn vệ sinh thực phẩm (nếu có), hoặc bạn có thể quét mã QR để kiểm tra nguồn gốc thực phẩm trên bao bì.
• Cân nhắc các mặt hàng thực phẩm không rõ nguồn gốc và giá thành rẻ.
• Ưu tiên chọn dùng thực phẩm sạch, hữu cơ.
• Thường xuyên trau dồi thông tin, kiến thức về thực phẩm. Đồng thời tuyên truyền và chia sẻ kiến thức của mình với người thân, bạn bè và đồng nghiệp để có nhiều thông tin hơn về thực phẩm sạch.

Hy vọng bạn đã biết thêm thông tin thú vị về thực phẩm bẩn là gì? Tác hại của thực phẩm bẩn, nguyên nhân và giải pháp để không chọn phải nhóm thực phẩm này khi sử dụng nhé! Chúc bạn có nhiều sức khỏe.